Wodociągi celem hakerów

Studia przypadków: Polska na celowniku

W ostatnich miesiącach Polska doświadczyła serii cyberataków na systemy wodociągowe. W sierpniu 2025 roku doszło do próby przejęcia kontroli nad systemem zaopatrzenia w wodę w jednym z dziesięciu największych miast w kraju. Hakerzy wniknęli do sieci informatycznej i zostali zatrzymani tuż przed wykonaniem komendy, która mogłaby odciąć wodę mieszkańcom ^{[1] [2].}

W innych przypadkach, m.in. w Szczytnie, Małdytach i Tolkmicku, przestępcy manipulowali parametrami pracy urządzeń – zmieniali ciśnienie w rurach, ustawienia filtracji, a nawet przejmowali dostęp do systemów za pomocą zmiany PIN-ów. Nagrania z tych ataków pojawiły się na rosyjskich kanałach społecznościowych, co sugeruje działania motywowane nie tylko sabotażem, ale też chęcią demonstracji siły ^[2].

Dlaczego sektor wodociągowy jest podatny?

Eksperci wskazują na kilka kluczowych przyczyn:

• Przestarzała infrastruktura OT/IT – wiele systemów SCADA i urządzeń sterujących nie było projektowanych z myślą o cyberbezpieczeństwie.
• Brak segmentacji sieci – często sieci biurowe i przemysłowe są połączone, co ułatwia rozprzestrzenianie się ataku.
• Niedobór specjalistów – sektor boryka się z brakiem wykwalifikowanych kadr ds. cyberbezpieczeństwa.
• Ograniczone budżety – mniejsze przedsiębiorstwa wodociągowe nie mają środków na zaawansowane zabezpieczenia [2].

Jak się bronić? Rekomendacje

Eksperci wielu ośrodków badawczych oraz rządowych rekomendują, aby przeprowadzać:

1. Inwentaryzację zasobów – identyfikacja wszystkich urządzeń i punktów dostępu.
2. Segmentację sieci – oddzielenie systemów OT od IT.
3. Scenariusze kryzysowe – przygotowanie planów reagowania na incydenty.
4. Szkolenia personelu – podnoszenie świadomości i kompetencji.
5. Wdrożenie systemów detekcji i monitoringu – np. SIEM, IDS/IPS.
6. Regularne testy penetracyjne i audyty ^[2].

Program „Cyberbezpieczne Wodociągi” – wsparcie z KPO

W odpowiedzi na rosnące zagrożenia, rząd uruchomił program „Cyberbezpieczne Wodociągi”, finansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Nabór trwa do 2 października 2025 r., a całkowity budżet wynosi ponad 300 mln zł ^[3].

Kto może skorzystać?

• Przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne (operatorzy usług kluczowych),
• Spółki komunalne,
• Jednostki sektora finansów publicznych.

Na co można przeznaczyć środki?

• Działania organizacyjne – audyty, procedury bezpieczeństwa,
• Działania techniczne – zakup sprzętu i oprogramowania IT/OT,
• Szkolenia – rozwój kompetencji pracowników.

Maksymalna kwota dofinansowania to 300 tys. euro (ok. 1,2 mln zł), bez konieczności wkładu własnego. VAT nie jest kosztem kwalifikowalnym [3].

Zapoznaj się z ofertą - Cyberbezpieczne wodociągi Dyrektywa NIS2

Źródła:

[1] Rosja atakuje cyfrowo. Polskie szpitale i wodociągi na celowniku

[2] Rosyjskie cyberataki na Polskę. Celem szpitale i systemy wodociągowe

[3] Wodociągi pod ostrzałem cyberprzestępców. Eksperci ostrzegają - RMF 24