Wydarzenie zorganizowane przez JSW IT Systems i Politechnikę Śląską odbyło się na Wydziale Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej. Złożyły się na nie dwa wzajemnie przenikające się elementy: konferencja branżowa Smart Water Forum oraz studencki hackathon Smart Water Challenge.
Wspólnym mianownikiem całego dnia było pytanie, jak wykorzystać automatykę, dane i sztuczną inteligencję do budowy bardziej efektywnych, bezpiecznych i energooszczędnych przedsiębiorstw wod-kan. Na to pytanie odpowiadali zarówno doświadczeni menedżerowie i inżynierowie, jak i młodzi ludzie, którzy dopiero wchodzą do zawodu.
Sektor stoi dziś przed realnymi wyzwaniami. Rosną koszty energii, pojawiają się nowe wymagania środowiskowe, a cyfryzacja procesów przestała być wyborem i stała się koniecznością. Smart Water Silesia pokazało, że odpowiedzi na te wyzwania najłatwiej szukać razem.
Uroczyste otwarcie i wprowadzenie
Dzień rozpoczął się od uroczystego otwarcia z udziałem przedstawicieli obu organizatorów.
W części wprowadzającej omówiono wyzwania energetyczne i cyfrowe, z którymi mierzy się dziś sektor wodociągowo-kanalizacyjny. Mówiono o tym, że energia jest jednym z największych kosztów przedsiębiorstw wod-kan, a dane z procesów technologicznych wciąż są wykorzystywane w niewielkim stopniu.
To wprowadzenie wyznaczyło ton całego dnia: technologia nie jest celem samym w sobie, ale narzędziem do rozwiązywania konkretnych problemów operacyjnych.
Sztuczna inteligencja i prognozowanie energii
Wykład otwierający dr hab. inż. Anna Manowskiej z Politechniki Śląskiej I Krzysztofa Szymańskiego, Dyrektora Sprzedaży JSW IT Systems poświęcono sztucznej inteligencji w zarządzaniu infrastrukturą komunalną. Spotkały się w nim dwie perspektywy: firmy technologicznej i uczelni.
Kolejny wykład, przygotowany przez Roberta Chądzyńskiego, Prezesa Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Myszkowie, dotyczył znaczenia prognozowania zużycia energii dla przedsiębiorstw wod-kan. Trafne prognozy pozwalają lepiej planować zakupy energii, funkcjonować na rynku energii elektrycznej i ograniczać koszty.
Ten temat był też naturalnym pomostem do hackathonu. Dokładnie z tym problemem mierzyli się tego samego dnia studenci w Smart Water Challenge.
Sesje tematyczne: SCADA, cyberbezpieczeństwo, energia i AI
Pierwsza sesja dotyczyła automatyzacji, systemów SCADA i danych przemysłowych. Prelegenci pokazali, jak SCADA ewoluuje od narzędzia do wizualizacji procesu w kierunku centrum zarządzania całym przedsiębiorstwem. Zastanawiano się też, gdzie dziś przebiega granica między automatyką, IT i analityką danych.
Ważnym wątkiem tej sesji było bezpieczeństwo. Cyfrowa transformacja wod-kan oznacza coraz więcej połączeń między światem IT i OT, a więc także nowe ryzyka dla infrastruktury krytycznej. Omówiono, jak chronić systemy SCADA, sieci OT i dane przemysłowe.
Druga sesja skupiła się na efektywności energetycznej i sztucznej inteligencji. Zaprezentowano koncepcję autonomicznego zarządzania energią, nastawioną na stabilność, efektywność i niezawodność pracy obiektów.
Panel: czy wod-kan jest gotowy na AI?
Kulminacją części konferencyjnej był panel dyskusyjny „Czy sektor wodociągowo-kanalizacyjny jest gotowy na wykorzystanie sztucznej inteligencji?”. Rozmowę poprowadził dr hab. inż. Grzegorz Cema z Politechniki Śląskiej.
W panelu wzięli udział przedstawiciele przedsiębiorstw, którzy na co dzień odpowiadają za infrastrukturę:
Adam Grabowski, Kierownik Działu Informatyki i Informacji Przestrzennej, PWiK Ruda Śląska
Piotr Banaszek, Kierownik Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec, Chorzowsko-Świętochłowickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
Krzysztof Burda, Wiceprezes Zarządu, PWiK Rybnik
Dyskusja zderzyła potencjał nowych technologii z realiami pracy przedsiębiorstw: jakością i dostępnością danych, kompetencjami zespołów oraz wymaganiami bezpieczeństwa.
Smart Water Challenge: studenci kontra realne dane
Równolegle do konferencji trwała rywalizacja w Smart Water Challenge. Aż 11 studenckich zespołów zmierzyło się z rzeczywistym wyzwaniem przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego: opracowaniem modelu prognozującego zużycie energii elektrycznej oczyszczalni ścieków.
Uczestnicy pracowali na prawdziwych, zanonimizowanych danych przemysłowych. Modele miały przewidywać zapotrzebowanie na energię w ujęciu miesięcznym, dobowym i godzinowym. To rzadka okazja, by poznać dane, na podstawie których na co dzień zarządza się infrastrukturą krytyczną.
Dzień finałowy miał wyraźny rytm:
Odprawa techniczna uczestników.
Weryfikacja modeli na ukrytym zbiorze danych i przygotowanie prognoz końcowych.
Przesłanie prognoz, kodu źródłowego i dokumentacji.
Przygotowanie prezentacji wyników.
Prezentacje rozwiązań w części finałowej, wspólnej z uczestnikami forum.
Przez cały czas zespoły mogły liczyć na wsparcie mentorów z branży: Krzysztofa Burdy (PWiK Rybnik), Piotra Banaszka (ChŚPWiK) i Bogdana Czyża (JSW IT Systems).
Prezentacje finałowe, prowadzone przez dr. inż. Artura Dylonga, były momentem, w którym obie części wydarzenia naprawdę się spotkały. Studenci przedstawiali swoje modele przed praktykami, którzy na co dzień mierzą się z prognozowaniem energii. Pytania z sali pokazały, jak duże jest zainteresowanie branży takimi rozwiązaniami.
Po prezentacjach komisja konkursowa udała się na obrady, a uczestnicy mieli czas na networking. Wydarzenie zakończyło ogłoszenie wyników i wręczenie nagród przez Dziekana dr. hab. inż. Krzysztofa Filipowicza, prof. PŚ. Kto poradził sobie najlepiej?
Zwycięzcy Smart Water Challenge 2026
I miejsce: zespół CitySense, Politechnika Wrocławska
II miejsce: zespół Orły w swetrze, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
III miejsce: zespół Wet Gooses, Politechnika Śląska
Gratulujemy zwycięzcom i wszystkim uczestnikom wyzwania!
Platforma współpracy nauki, biznesu i studentów
Smart Water Silesia 2026 pokazało, że rozmowa o cyfrowej transformacji wod-kan jest najbardziej owocna wtedy, gdy przy jednym stole siedzą wszyscy jej uczestnicy. Przedsiębiorstwa przyniosły realne problemy i dane. Uczelnia wniosła wiedzę naukową, a firmy technologiczne doświadczenie wdrożeniowe. Studenci pokazali świeże spojrzenie i gotowość do pracy nad tym, co naprawdę ważne dla branży.
Najciekawsze rozwiązania z hackathonu mogą stać się początkiem dalszej współpracy z przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi, a dla części uczestników inspiracją do prac dyplomowych i badań.
Podziękowania
Dziękujemy prelegentom, panelistom, mentorom, komisji konkursowej oraz wszystkim uczestnikom konferencji i hackathonu.
Szczególne podziękowania kierujemy do partnerów merytorycznych: PWiK Ruda Śląska, CHŚPWiK i PWiK Rybnik, oraz do patronów honorowych wydarzenia:
Ministra Energii Miłosza Motyki
Ministra Infrastruktury Dariusza Klimczaka
JM Rektora Politechniki Śląskiej prof. dr. hab. inż. Marka Pawełczyka
Jastrzębskiej Spółki Węglowiej
Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”
Marszałka Województwa Śląskiego Wojciecha Saługi
Prezydent Miasta Gliwice Katarzyny Kuczyńskiej-Budki
Prezydenta Miasta Rybnika
Prezydenta Miasta Jastrzębie-Zdrój Michała Urgoła
Dziękujemy również Partnerom:
Partnerowi Strategicznemu – firmie Trellix
Partnerom Technologicznym – firmom Integrity Partners, AB, Mentor, Konica Minolta, Sanit Serwis, PM Ecology, Polskiemu Komitetowi Automatyzacji Kopalń Głębinowych i Odkrywkowych (PCAMC)
Do zobaczenia na kolejnej edycji Smart Water Silesia!
